Mersin'in kentsel, ekonomik, kültürel ve sosyal gelişim tarihinde öne çıkan ilklerin kronolojik ve tematik dökümü aşağıda yer almaktadır.

Konu / Başlık Tarih Açıklama
İlk Nahiye Müdürü 1852 Mersin'in Tarsus Kazası'na bağlı bir nahiye statüsü kazanmasıyla birlikte bölgeye atanan Mustafa Bey, modern Mersin'in idari yapılanma sürecindeki ilk mülki amiridir
Mersin'in İlk Kilisesi 1853 Padişah Abdülmecit tarafından yapılmasına izin verilen Latin Kilisesidir. Tarsus’ta görevli Peder Antonio ile yardımcısı Peder Vincenzo Mersin’e taşınmış ve geçici bir ibadethane açmışlardır.
Mersin Vakıf oldu 1855 Mersin ve çevresindeki araziler Bezm-i Âlem Valide Sultan Vakfı bünyesine bağlandı.
Mersin'de İlk Çeşme 1865 1865 yılında Valide Sultan adına yaptırılmıştır. Eski Caminin Güneyinde.
Mersin'in İlk Camisi 1870 1870 yılında yapılmış olan Eski Cami'dir.
İlk Tüccar Hanı 1871 Taş Han. Mavromati ve Vayvani tarafından 1871'de yaptırıldı.
Orta Seviyeli Mektep 1872 Mersin Rüştiyesi: Öğrencilere ortaokul düzeyinde genel kültür ve pozitif bilimler eğitimi veren eğitim kurumu.
Alt Seviyeli Mektep 1873 Sıbyan Mektebi. Çocuklara temel okuma-yazma ile dinî bilgilerin verildiği ilkokul düzeyindeki eğitim kurumu.
İlk Mutasarrıf 1888 Neşet Paşa. Üç Osmanlı, iki Mecidi nişanı vardı.
İlk Medrese 1892 Dönemin müftüsü Mehmet Efendi'nin öncülüğünde, adını Sultan II. Abdülhamid'den alan ve eskiden Medrese Mahallesi olarak bilinen Hamidiye Mahallesi'nde kuruldu.
İlk Belediye Binası 1903 1903 yılında Belediye Başkanı olan Selyan Oğlu Abraham tarafından yaptırılmıştır. Gümrük Meydanında idi.
Mersin'de İlk Havra (Sinagog) 1906 1906 yılında Soğuksu Caddesinde İbadete açılmıştır.
İlk Hastane 1908 1908 yılında hizmete giren Millet Hastanesi.
İlk Tramvay 1912 1912 yılında çalışmaya başlanmıştır. Gümrük Meydanı ve Müftü Mahallesine gidiş-dönüş.
Taşıma Raylı Sistem 1918-1920 Fransız İşgali Döneminde, İstasyon ile Gümrük arasında çalışmaktaydı. Senegalli işçiler çekiyordu.
Mersin'de İlk Sinema 1920 1920 yılında Cine Pathe adıyla Millet Bahçesi yanında işletildi.
Mersin'de İlk Vali 1924 Mersin'in 1924 yılında vilayet (il) statüsü kazanmasının ardından atanan ilk valisi Hilmi Cerit Bey'dir.
İlk Büyük Mektep yangını 1926 1926 yılında Mersin İdadisi yangını. Bina Mavromatin'in idi.
İlk Orta Mektep 1926 Ticari İdadi kapandıktan sonra.
İlk Sebze Hali 1926 İtalyanlar tarafından yapıldı. Sonra Kasaplar çarşısı.
İlk İtfaiye 1926 Mersin'de ilk modern itfaiye teşkilatı.
Modern Kulüp 1927 Mersin Tüccar Kulübü. Atatürk'ün tebrik telgrafı var.
İlk Elektrik 01.09.1927 1924 yılında kurulan Mersin Elektrik Komandit Şirketi'nin inşa ettiği termik santral faaliyete geçti.
İlk Asfalt 1928 Alman Lenz Şirketi. Fabrikalar Caddesi.
Muhtelih Orta Mektep 1928 Erken Cumhuriyet döneminde kız ve erkek öğrencilerin bir arada öğrenim gördüğü karma ortaokul.
İlk Stadyum 1937 1937 yılında 500 kişilik ahşap tribünlü. Tevfik Sırrı Gür Lisesinin Güneyinde.
İlk Arkeolojik Kazı 2 Kasım 1937 Mersin Yumuktepe Höyüğü'ndeki ilk sistemli arkeolojik kazılar, İngiliz arkeolog Prof. John Garstang ve ekibi tarafından başlatılmıştır.